تعمیقِ اخلاق اسلامی؛ لازمه تحکیم بنیان خانواده

ابلاغ سیاست های کلی خانواده از سوی رهبر معظم انقلاب، دست کم برای چند روزی توجه رسانه ها و به تبع آن افکار عمومی را معطوف به یکی از مهم ترین مباحث جامعه اسلامی یعنی مقوله خانواده و چگونگی تحکیم ساختار و بنیان آن نموده است.

در طلیعه  این ابلاغیه از خانواده به عنوان سنگ بنای جامعه اسلامی و کانون رشد و تعالی انسان و مایه اقتدار و اعتلای معنوی کشور و نظام اسلامی توصیف و در ادامه به نکات بسیار مهمی پرداخته شده است که قطعاً دقت در حدود و ثغور و اهمیت هر یک و بسط و شرح آن چه بایسته است، مجالی بیشتر می طلبد.

در این میان اما یک نکته بسیار مهم و طلایی در مطالبات مقام معظم رهبری در این خصوص وجود دارد، آن هم لزوم توجه جدی و بیش از پیش به مقوله اخلاق و معنویت در تحکیم بنیان خانواده است.

این مسأله البته در ساحت جامعه و نظام اسلامی جزو بدیهیات به شمار می رود اما با این حال متاسفانه ما در همین عرصه ها بیشتر مشکل داریم؛ بدین معنی که گرچه در سخن و شعار کم از هیچ جا نداریم، اما همچنان در مقام عمل با مشکل جدی روبرو هستیم.

این سخن البته بدان معنا نیست که بخواهیم غیرمنصفانه سیاه نمایی کنیم، بلکه تذکری است از بابت این که چرا وضع طلاق این گونه است و مشکلات برخی خانواده ها آن سان که البته شمه های از این وضع نابه سامان و نامطلوب را می توان در لابلای اخبار و آمار رسانه ها جستجو کرد.

اساساً تحکیم خانواده و ارتقای سرمایه اجتماعی آن که ناظر به یکی از بندهای این ابلاغ از سوی عالی ترین مقام کشور است، در سایه دلبستگی و اعتقاد به معنویت و التزام به اصول اخلاقی ممکن می گردد.

از سویی، فرهنگ سازی و تقویت تعاملات اخلاقی نیز می طلبد که هم خانواده ها، هم نهادهای فرهنگی و اجتماعی و هم نخبگان و گروه های مرجع به سهم خود چنین زمینه ای را فراهم کنند؛ طبعاً در این بین، آموزش، کار فرهنگی و عمیقِ غیرشعاری جایگاه مهمی پیدا می کند، به گونه ای که حتی استفاده مفید و مؤثر اعضای خانواده از فرصتی به نام اوقات فراغت نیز در همین راستا معنا می یابد.

همچنین از نظر نباید دور داشت که اهتمام به مواردی چون پر رنگ کردن ارزش‌های اخلاقی و زدودن پیرایه‌های باطل از آن، مبارزه با اشرافیت و تجمل‌گرایی و مظاهر فرهنگ غرب، ایجاد فضای سالم و رعایت روابط اسلامی زن و مرد در جامعه و نیز پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و عوامل تزلزل نهاد خانواده بویژه موضوع طلاق که در این ابلاغیه مورد توجه قرار گرفته، در پرتو اخلاقی نمودن فضا و اتمسفر حاکم بر محیط خانه و خانواده میسر می شود.

توجه به اصل ذکر و یاد خدا، احترام به بزرگترها بویژه والدین و نیز اتصاف به فضایل اخلاقی و تحصیل مجموعه کمالات و خصلت‌های پسندیده برای انسان در بستر محیط خانواده به مراتب فراهم تر است تا جاهای دیگر؛ البته تحقق این مهم نیازمند تمرین و ممارست در کانون خانواده است و این که به تعبیر امیرکلام علی(علیه السلام) نفس خود را به انجام اعمال پسندیده و حسن خلق عادت دهیم.

در باب برکات و دستاوردهای زندگی اخلاقی در محیط خانواده می توان سیاهه ها نگاشت و ساعت ها سخن گفت، اما به یقین برترین کلام از آنِ برترین مخلوفات است، آن جا که پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله) می فرماید اخلاق نیکو و خوش رفتاری، زداینده گناهان و از بین برنده کینه و خصلت های ناپسند است؛ به تعبیر زیبای امام باقر(علیه السلام) این امر خود باعث جلب محبت دیگران می شود و به راستی که این محبت افزایی چقدر امروز در میان خانواده های جامعه ما ضروری است ؛ حتی واجب تر از نان شب!

امید آن که ابلاغ این سیاست ها و تلاش مسؤولان و مجریان امر و از همه مهم تر خانواده ها باعث شود که شاهد ارتقای اخلاق مداری در مهم ترین نهاد جامعه باشیم و بدین سان زمینه لازم برای رشد و تعالی معنوی جامعه مان مهیاتر شود