امام سجاد در رساله حقوق برای اعضای بدن ما حقوقی را تعریف می کند [۱]که ما باید آنرا رعایت کنیم و در صورت تضعیع آن، باید در محضر خداوند پاسخگو باشیم. از جمله این اعضاء چشم می باشد که مراقبت از آن، علاوه بر کسب ثواب، می تواند مانع عذاب اخروی ما بشود. درباب ملاک نگاه هم به ذکر یک روایت بسنده می کنم، که امام صادق (ع) می فرماید: «اگر كسى چشمش بزنى افتد و چشم از او بردارد و به آسمان اندازد، یا ببندد، هنوز چشم بهم نزده كه، خداوند حور العینى باو تزویج نماید. و فرمود: نگاه‏ اول‏ براى تست، و نگاه دوم‏ بضرر تو، و سومین نگاه موجب هلاك تو».[۲] با توجه به ذکر مقدمه بالا، باید به این نکته بپردازیم که هر چه ما ارتباط با محیط هایی که با نامحرم در ارتباط هستیم را کمتر کنیم، احتمال ارتکاب به گناه هم کمتر می شود، مگر در مواردی که ناچار و مجبور به این ارتباط باشیم.
گاهی اوقات شنیده می شود بعضی نوجوانهای پسر به خاطر اینکه دخترعمو یا دختر عمه یا اقوام نزدیک (که نامحرم هستند) آنها که آرایش گر هستند برای اصلاح مو به آنها رجوع می کنند و یا در بعضی  فیلمها دیده می شود که کار گریم این فیلم به عهده یک خانم بوده است با توجه به اینکه بازیگر مرد هم در این فیلم وجود دارد و یا برعکس آن، یعنی انجام گریم خانمها توسط آقایان انجام می گیرد، که باید دید این عمل از نظر شرع اجازه داده شده است؟

سوال: گریم کردن مردان توسط زنان و بالعکس، جهت بازیگری و فیلم سازی جایز است؟

مراجع عظام: مکارم شیرازی، فاضل لنکرانی، صافی گلپایگانی و بهجت (ره) این اجازه را نداده اند و حضرت آیت الله تبریزی: لمس و نگاه مرد به زن و زن به مرد در غیر موارد استثنا جایز نیست.[۳]

حضرت آیت الله خامنه ای

س: استفاده زنان از انواع کرم و لوازم آرایش در تئاترها و نمایش‏هایى که توسط مردان هم دیده می شوند، چه حکمى دارد؟

ج: اگر آرایش توسط خود آنان یا زنان و یا یکى از محارم ایشان صورت بگیرد و فسادى هم بر آن مترتّب نشود، اشکال ندارد و در غیر این صورت جایز نیست. البته صورت آرایش شده باید از نامحرم پوشانده شود.[۴]

پی نوشت:

۱- رساله حقوق، امام سجاد (علیه السلام) «و اءَمَّا حَقُّ بصرك فغضُّهُ عمَّا لا یحلُّ لك و تَركُ ابتذالهِ الا لموضعِ عبرة تستقبل بها بصرا اء و تعتقد بها علما فانَّ البصرَ بابُ الاعتبار.اما حق چشم تو آن است كه آن را از هر ناروا بپوشانى و با استفاده از چشم، عبرت آموزى و جز بدین منظور آن را به كار نگیرى و از هرزه نگرى و بیهوده نگاه كردن پروا كنى؛ زیرا با چشم یا باید بر دانش خود بیفزایى و یا بینش خود را افزون كنى، چرا كه چشم، وسیله عبرت آموزى است.»

۲- مکارم الخلاق، حسن بن فضل طبرسی، صفحه ۲۳۷ «عَنِ الصَّادِقِ ع قَالَ مَنْ نَظَرَ إِلَى امْرَأَةٍ فَرَفَعَ بَصَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ أَوْ غَمَّضَ بَصَرَهُ لَمْ یَرْتَدَّ إِلَیْهِ بَصَرُهُ حَتَّى یُزَوِّجَهُ اللَّهُ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ‏ وَ قَالَ ع أَوَّلُ النَّظْرَةِ لَكَ وَ الثَّانِیَةُ عَلَیْكَ وَ الثَّالِثَةُ فِیهَا الْهَلَاك‏»

۳- کتاب مسائل جدید ج۳ و ۴، صفحه ۷۳ 

۴- برگرفته از اجوبه الاستفتاات آیت الله خامنه ای، سوال ۱۲۲۱

پرسمان احکام